konijnen ziekten

 
Hier treft u ziekten aan die vaak voorkomen bij konijnen.
 
Inhoud:
 
Encephalitozoon cuniculi.
 
Blaasproblemen bij het konijn.
 
Verlamde achterhand of achterhandslapte bij konijnen.
 
 


 
 

Encephalitozoon cuniculi bij het konijn.

 Bron: Dierenkliniek wilheminapark utrecht.
 
 

Encephalitozoon cuniculi, Encephalitozoonose, Noozemose of E. cuniculi wordt deze ziekte ook wel genoemd.

Wat is E. cuniculi nu eigenlijk?
Encephalitozoon cuniculi is een protozoaire ziekte. Deze ziekte is in 1922 voor het eerst beschreven. Een protozoa is een heel klein organisme dat iets groter is dan een bacterie en kleiner dan een meercellig organisme. Het is een ééncellig organisme en deze kun je niet met het blote oog zien en alleen aantonen met behulp van een microscoop of elektronen microscoop. Om zich te vermeerderen heeft het een gastheer (het konijn) nodig. Het kan overleven buiten het lichaam in de vorm van een spore, bij 4 graden celsius minder dan 1 week. Bij warmere omstandigheden (22 graden) en vochtige weer wel een paar weken.

 
 

Levenscyclus van E. cuniculi ....
Na een besmetting worden de E. cuniculi parasieten in het lichaam opgenomen worden en in regressie gaan, ze komen in de latente fase en leven in synergie met het konijn, er zijn geen ziekte verschijnselen aanwezig. Als er een stress moment optreedt in het leven van een geïnfecteerd konijn dan kunnen de parasieten uit de latente fase komen en overgaan naar het acute infectiestadium. Hierbij gaan de parasieten zich sterk vermeerderen en ontstaat er een ontstekingsreactie van het lichaam hierop. Als de ontsteking al langere tijd aanwezig is en we zien een reactie van het lichaam erop door granulomateuze ontstekingshaarden dan noemen we het een chronisch infectiestadium.

E. cuniculi verschijnselen ....
We krijgen vaak patiënten met E. cuniculi verschijnselen in onze praktijk aangeboden. Deze symptomen uiten zich als volgt:

    5 hoofdsymptomen: echter mengvormen kunnen voorkomen.
  • 1. Hersenproblemen: nystagmus, scheve kop of tollen om de lengteas
  • 2. Achterhandsproblemen: slappe of verlamde achterpoten
  • 3. Blaas- of nierproblemen: urine lekken en/of veel drinken en plassen
  • 4. Oogproblemen zoals lensverkleuringen, cataract of uveitis, verdikkingen in het oog
  • 5. Vermageren zonder aanwijsbare oorzaak
Scheve kop of torticollis

Ad 1. Hersenproblemen bij het konijn:
* Draainek: torticollis of een scheve kop (= head tilt)
* Tollen: rolneigingen om de lengteas van het konijn
* Nystagmus = het ritmisch heen en weer bewegen van de oogbol
* Hersenproblemen: epileptiforme aanvallen, zwaaibewegingen met het hoofd

.

Slepen met de achterpoot Ad 2. Problemen aan de achterpoten van het konijn:
* Parese posterior = trekken of slepen met een of beide achterpoten
* Paralyse posterior = verlamming van de achterhand
* Ataxie = ongecontroleerde bewegingen van de achterhand en omvallen

..

Het konijn is de hele dag aan het drinken, we noemen dit lurken Ad 3. Blaas- en nierproblemen:
* Urinebrand. Het konijn lekt urine over de achterpoten en buikwand
* PU/PD door nierschade = veel drinken en plassen
* Lurken aan de fles

...

Het konijn heeft een verdikking in het oog Ad 4. Oogproblemen:
* Lensverkleuring of cataract
* Uveitis of een wolkerige verdikking in het oog wordt veroorzaakt door E. cuniculi.
Indien een konijn wolkerige verdikkingen of massieve verdikking in de (voorste) oogkamer heeft moet er aan E. cuniculi worden gedacht.


Ad 5. Afvallen zonder aanwijsbare oorzaak
We hebben gemerkt dat er konijnen zijn waarbij we geen vinger kunnen leggen op de oorzaak van het afvallen cq vermageren. We hebben geen tumoren kunnen ontdekken, er is geen gebitsprobleem, nierprobleem of een andere oorzaak voor het vermageren. We hebben geen aparte pagina voor het afvallen gemaakt, maar willen er wel aandacht op vestigen. Als er een vermagering bij het konijn gevonden zonder dat er een oorzaak aangewezen kan worden dan zijn wij van mening dat er aan E. cuniculi gedacht moet worden.

Een konijn met een torticollis

Waarom geeft E. cuniculi neurologische verschijnselen?
E. cuniculi sporen verspreiden zich door het lichaam via macrofagen en hebben een voorkeur voor zenuwweefsel. Het nestelt zich in de hersenen, het evenwichtsorgaan en/of in het ruggenmerg. Op deze manier kan het afwijkingen aan de kop en de achterpoten geven. Ook tast het de nieren en de zenuwcellen in de blaas aan. Door de nierontsteking drinkt en plast het konijn veel. Door de aantasting van de blaaszenuwen kan het konijn niet meer actief plassen en lekt het urine, waardoor een huidontsteking kan ontstaan.

Op de foto hieronder zie je een konijn met zijn poot slepen.

trekken met rechtsachter.jpg

De levenscyclus van E. cuniculi, deze is afkomstig uit de literatuur: Wasson and Peper; Mammalian Microspridiosis, Vet Pathol 37:2, 2000

Besmetting met E. cuniculi
Als de spore via de mond in de gastheer terecht komt: 1e fase: Infectie fase: De spore rolt zijn filament uit deze dringt in gastheercel en injecteert inhoud van de spore hier in. 2e fase: Proliferatie fase: Vermeerderingsfase in de gastheercel. 3e fase: Sporogenie (vorm van aseksuele voortplanting waarbij er een meervoudige deling plaatsvindt). Er groeien zoveel sporen dat de gastheercel open barst en sporen verspreiden zich door het lichaam en via urine naar andere konijnen.
Een spore zal via het polar filament andere cellen kunnen besmetten.

Besmetting kan plaatsvinden van het ene naar het andere konijn via de urine (= horizontaal) of via de baarmoeder van moeder naar kind (= verticaal). Infecties kunnen latent aanwezig blijven zonder klinische verschijnselen tot een moment waarop de weerstand minder is en er wel verschijnselen optreden.

Vaak horen we van eigenaren dat hun konijn in het verleden al af en toe met de poot trok (parese) of urine verlies had. Dit duurde een paar dagen en was daarna weer weg. Meestal kwam dit na een paar weken of maanden in ergere mate weer terug. Deze gemene ziekte kan opkomen en weer wegtrekken, het lichaam kan de ziekte als het ware weer maskeren.

Bij welke leeftijd komt het voor?
We zien vaker oudere konijnen met deze ziekte dan bij hele jonge konijntjes. Vaak zijn er net voordat het probleem zich openbaarde stress momenten aan te wijzen. Denk als stress momenten aan een operatie of een vaccinatie, verhuizing of het doormaken van een andere ziekte zoals gebitsproblemen.

Zoönose
Er wordt gesproken van een zoönose aangezien een infectie met E. cuniculi bij mensen kan voorkomen. Gelukkig zijn gezonde mensen niet vatbaar voor deze ziekte. Een E. cuniculi infectie is alleen aangetoond bij mensen met AIDS waarbij de weerstand sterk verminderd is.

Hoe toon je deze ziekte aan: bloedonderzoek of urine?
Er zijn bloedtesten voor het konijn beschikbaar die antilichamen ten aanzien van deze ziekte kunnen aantonen. Of deze bloedonderzoeken echt betrouwbaar zijn is zeer de vraag. De antilichamen werden bij 71 % van de zieke konijnen, maar ook bij 46 % van de gezonde konijnen gevonden. In de urine kunnen sporen aangetoond, echter deze worden maar af en toe uitgescheiden.

klik op de uitslag voor een uitvergroting.Positieve pathologische uitslag van een konijn met symptomen en een positieve bloedtiter
Als het onverhoopt zo mocht zijn dat een konijn komt te overlijden dan werd er aan de eigenaar gevraagd of er pathologisch onderzoek gedaan mocht worden.

Bewijs je deze ziekte pas met zekerheid als het konijn dood is: pathologisch onderzoek
Als een konijn is overleden en er wordt sectie op verricht dan kan er specifiek op de parasiet gezocht worden. Er moet wel een ontstekingshaard om de parasieten in de hersenen of het ruggenmerg gevonden worden om er vanuit te kunnen gaan dat E. cuniculi de oorzaak van de problemen was. Het alleen aantonen van de parasiet zonder ontstekingshaard er om heen is onvoldoende om te concluderen dat de dit de oorzaak van de symptomen is, want de parasiet kan ook latent of symptoomloos aanwezig zijn.

Hoe stel je dan de diagnose bij het levende konijn?
Indien een konijn verdacht wordt van een infectie met E. cuniculi dan gaan we van een infectie met deze ziekte uit tot het tegendeel bewezen is. Een positieve bloedtiter (IgM en IgG) en/of positieve antigeen PCR in bloed en/of urine is weer een aanknopingspunt dat het om E. cuniculi kan gaan, echter het is geen bewijs. Het mooiste is als je dit onderzoek na een paar weken herhaalt.

Lees verder bloed en urine onderzoek ....

Andere ziektes kunnen bijvoorbeeld een rugafwijking, een tumor in het oog, een nierfalen/nierbekkenontsteking of een middenoorontsteking gevonden worden of iets anders dat een bewijs geeft dat het geen E. cuniculi is.

Wat ons betreft een konijn met de symptomen van E. cuniculi heeft deze ziekte tot het tegendeel bewezen is! Omdat een snelle start van de behandeling nodig is beginnen we gelijk met medicijnen voordat alle onderzoeksresultaten bekend zijn.

Hoe behandelen we de ziekte E. cuniculi?

Wacht geen weken of maanden: De eerste klappen zijn daalders waard !!!!!!
Hoe langer er gewacht wordt des te slechter wordt de prognose op herstel. Zorg dat een konijn met verschijnselen van E. cuniculi zo snel mogelijk behandeld wordt met medicijnen om de ontstekings reactie tegen te gaan en eventuele zwelling in zenuwweefsel af te remmen. Als de verschijnselen al weken of maanden aanwezig zijn wordt de kans op genezing kleiner en kleiner.

    Afhankelijk van de verschijnselen gebruiken we de volgende medicijnen:
    Let op: de keuze voor het te gebruiken medicijn wordt bepaald door de symptomen die aanwezig zijn: kijk op de aparte pagina's die we over de hoofdproblemen hebben gemaakt.
  • Fenbendazol = Panacur (= dit medicijn helpt het lichaam de protozoa bestrijden)
  • Fenbendazol = Panacur ®
  • Dexamethason ® injecties gedurende 3 tot 5 dagen (om reactie en zwelling af te remmen)Intraveneuze injectie in de oorvene bij een konijn
  • Vitamine B ® injecties (om de zenuwcellen te laten herstellen)
  • Antibioticum (Duplocilline ® of Baytril ®)
  • Carbachol ® (= als er een blaasverlamming aanwezig is)
  • Dexamethason ® oogdruppels
  • Metacam ® een NSAID: Na 3 dagen als het konijn naar huis gaat gaan we Metacam ® geven (= een pijnstiller en ontstekingsremmer) dit kan namelijk niet samen met de dexamethason.

     

  • Gedurende 3 tot 5 dagen wordt het konijn in onze dierenkliniek opgenomen. Aangezien de dexamethason ® injecties intraveneus gegeven worden en de vitamine B ® injecties pijnlijk zijn, is ons advies de konijnen gedurende 3 tot 5 dagen op te nemen. We kunnen dan ook in de gaten houden of de behandeling aanslaat en of het konijn wel eet en poept.

Warmte
het is belangrijk dat je konijn op temperatuur blijft om de infectie zo snel mogelijk te overwinnen. We zien te vaak dat konijnen niet opknappen omdat ze in de kou buiten blijven of binnen niet een warm genoeg hok hebben. Zorg voor een warme omgeving, je konijn is echt ziek! In onze kliniek liggen ze ook in de verwarmde opname. Thuis kun je een warmwaterkruik gebruiken.
HAAL HET KONIJN NAAR BINNEN ALS HET BUITEN KOUD IS!

De behandeling met Dexamethason injecties ....
We gebruiken kortdurend (3-5 dagen) Dexamethason bij konijnen die opeens symptomen (torticolis, omvallen, slappe of verlamde achterhand) hebben gekregen. De Dexamethason wordt in een dosering van 1-2 mg/kg LG intraveneus geïnfecteerd om de ontstekings reactie die de E. cuniculi heeft veroorzaakt tegen te gaan. De E. cuniculi sporen zijn al lang van deze ontstekingsplek verdwenen en de Dexamethason en de vitamine B injecties zijn nodig om deze ontsteking tegen te gaan en de schade die dit veroorzaakt op te ruimen.

De behandeling van E. cuniculi met fenbendazol
We behandelen de konijnen met diverse medicijnen, naar ons idee is Fenbendazol (= Panacur of Fenbendazol) belangrijk. We doseren gedurende 2 weken 2x de normale dosis die in de literatuur naar voren komt. Namelijk een dosering van 2x daags 20 mg/kg LG gedurende 2 weken en daarna 2x daags 10 mg/kg LG gedurende 2 - 3 maanden. In de literatuur wordt beschreven dat een konijn 28 dagen moet worden bahandeld. We zijn het hier niet mee eens! We behandelen een konijn net zo lang als dat nodig is. Sommige konijnen zijn na 1-2 maanden genezen. Andere konijnen hebben echter jarenlang behandeling nodig. We hebben diverse konijnen die op het moment dat er gestopt werd met de Fenbendazol dat de verschjnselen weer terug kwamen. We blijven deze konijnen behandelen en proberen af en toe om te stoppen. We adviseren om bij konijnen die het nodig hebben om 6x per jaar (= elke 2 maanden) 2 weken lang Fenbendazol in een dosering van 1x daags 20 mg.kg LG te geven.

We hebben diverse konijnen gedurende meer dan 5 jaar dagelijks Panacur laten geven. Als we dan jaren later bloed onderzoek uitvoeren dan zien we geen afwijkingen in het bloedbeeld! Er wordt wel eens aangegeven dat Fenbendazol bloed aanmaak of beenmergdepressie kan geven. Echter dit is het geval bij Albendazol en niet bij Fenbebdazol, Panacur is veilig, gedurende maanden of zelfs jaren te geven!

Wat doet fenbendazol met E. cuniculi
Fenbendazol doodt de parasieten niet maar zorgt dat het lichaam geholpen wordt om de ontstekingsverschijnselen af te remmen die ontstaan op en om de parasiet heen. De Fenbendazol voorkomt dat de spore zijn polar filament kan uitschuiven en andere cellen infecteert. De verdere infectie en reactie van het lichaam op de parasiet wordt als het ware afgeremd, zodat de E. cuniculi symptoomloos wordt. Als er antilachamen tegen de E. cuniculi sporen gevormd worden dan kan het immuun systeem de parasiet opruimen. Echter vaak zullen niet alle sporen gevonden worden. Met andere woorden de parasiet is nog steeds aanwezig, maar het konijn is er niet ziek meer van. Het is van de acute fase terug in de latente fase gekomen.

Dit impliceert dus dat de ziekteverschijnselen weer de kop kunnen opsteken bij periodes van stress, ziekte of andere oorzaken van verminderde weerstand. Indien er een terugval is adviseren we om het konijn weer te behandelen. In erg heftige gevallen laten we 6x per jaar het konijn preventief behandelen en bij periodes van stress nog eens een kaar extra (nu steeds een behandeling van 2 weken).
Deze extra behandelingen worden ook in Engeland geadviseerd, door Intervet en konijnendierenarts Harcourt-Brown.

Behandel ook de hokgenoot
Omdat E. cuniculi besmettelijk is adviseren we ook om konijnen in hetzelfde hok gedurende 2 weken met 1x daags 20 mg/kg LG te behandelen. Omdat je niet zeker weet of het besmette konijn op dat moment actief parasieten aan het uitscheiden is. Als je dit zeker wilt weten dan zullen we urine en bloedonderzoek moeten uitvoeren bij het konijn met symptomen. Vooral het urine onderzoek is dan belangrijk! Via de urine wordt de ziekte overgebracht..

Voorkomen van problemen
De E. cuniculi besmetting van je konijn is moeilijk tegen te gaan, ook omdat het al lang geïnfecteerd kan zijn zonder dat het konijn er last van heeft. Hygiëne maatregelen kun je echter wel treffen. Maak elke wek het hele hok schoon en de plas en poep plekken dagelijks.
De sporen kunnen 2 weken overleven bij kamer temperatuur en zelfs weken tot maanden bij een vochtige en warmere omgeving. Mocht uw konijn komen te overlijden maak dan het hok goed schoon en ontsmet het. Om besmetting naar ander konijnen te beschermen kun je het hok schoon gaan maken om de sporen te doden met 0,1% bleek of met 70 % Ethanol.

Fysiotherapie
We laten konijnen met E. cuniculi behandelen door een fysiotherapeut: Bakker.

Overdenkingen: hoe lang ga je door met behandelen?
In de meest ideale situatie is het konijn na een paar dagen volledig genezen. Echter dit is zeker niet altijd het geval. Tijdens een behandeling willen we wel een verbetering zien optreden. Als dit niet gebeurt dan is een belangrijke overweging of je door mag gaan met behandelen of het wel een konijn waardig bestaan is. Is het dier niet aan het lijden en is de situatie uitzichtloos of hopeloos, dan kan er beter gekozen worden om het konijn in te laten slapen. Een prognostisch hulp middel is of een konijn nog steeds uit zichzelf wil en kan eten.

Overdenkingen: is het mogelijk een autoimmuunprobleem?
Tijdens de presentatie van het onderzoek werd geopperd of de E. cuniculi op zichzelf wel het probleem was. Of deze protoza een dergelijke reactie kon opwekken uit zichzelf. Of zorgt de aanwezigheid van een dergelijk lichaamsvreemd organisme op een overreactie van de eigen afweer. Reageert het lichaam dusdanig dat het zichzelf aanvalt en cellen doet afbreken hetgeen ontstekingsreacties geeft. Een zogenaamde auto-immuun reactie. Bij ons kwam de gedachte omhoog om en dergelijke overreactie met de medicijnen te bestrijden die hiervoor bij hond, kat en mens gebruikt worden, namelijk met Corticosteroïden. We hebben konijnen behandeld die niet voldoende opknapten met bovenstaande behandeling. Het ging vooral om konijnen met parese posterior (slappe achterhand) die al weken behandeld werden. Er werd geen vooruitgang meer geboekt of er was zelfs achteruitgang. Een behandeling met dexamethason om de dag een injectie werd ingezet, als het aansloeg dan werd er een om de dag injectie gegeven tot de verbetering blijvend was. Helaas was deze genezing niet altijd het resultaat!

Nawoord: uitgeleerd of klaar met E. cuniculi
We zijn nog lang niet klaar met deze gemene ziekte. Het is een tikkende tijdsbom die bij elk konijn kan afgaan. Het vreselijke gegeven is dat de ziekte op vele manieren en op onverwachte momenten naar boven kan komen. We zullen bezig blijven met elke mogelijkheid die op ons pad komt om uit te proberen of dit een verbetering van de behandeling kan geven. We kunnen stellen dat we, doordat we honderden konijnen behandeld hebben met deze ziekte, een vrij aardig beeld van E. cuniculi hebben gekregen. We stonden open voor diverse behandel methodes en dit bracht de behandeling een stuk verder. Dat dit werd opgemerkt merkten we aan de vele reacties die we hebben gekregen van konijneneigenaren of van andere dierenartsen doordat we deze ziekte opnieuw in de schijnwerpers hebben gezet. Zoals artikelen die we geschreven hebben en lezingen die we er over gegeven hebben (Voor dierenartsen: IP wintercongres 2009 en Voorjaarsdagen 2013). Ook hebben we een speciaal bloed en urine onderzoek door het EVL in Woerden opgezet zodat we inzicht kunnen krijgen of er E. cuniculi in het spel is.

 
 
 
 

Blaasproblemen bij het konijn

Een konijn is een heel zindelijk dier: het maakt in zijn hok een toiletplaats en plast en poept alleen daar. Als een konijn een blaasprobleem heeft wordt hij of zij vaak onzindelijk en plast door het hele hok, en soms zelfs buiten het hok. Ook heeft de urine dan vaak een afwijkende kleur als gevolg van bloedbijmenging.

Rode urine is niet altijd bloed
Een konijn dat rode of oranje urine heeft heeft echter niet altijd bloed bij de plas, door kleurstoffen in het eten kan de urine ook rood of oranje verkleuren. Het is dus belangrijk om door middel van een urineonderzoek te bepalen of de urine afwijkend is.

Urine onderzoek door middel van een combur stick kan aangeven of er wel of geen bloed in de urine aanwezig is, Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht

Oorzaken van bloed in de urine

  • Bacteriele blaasontsteking
  • Nierproblemen
  • Zand in de blaas / Sludge
  • Blaasstenen
  • Tumor van de blaas of een baarmoedertumor

    Hieronder zullen we deze aandoeningen beschrijven.

    Urine onderzoek door middel van een combur stick, Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht Microscoop. Hiermee kan een dierenarts de urine bekijken. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht

    Blaasontsteking:

    Symptomen

    Urinebrand door een blaasontsteking. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht
    • eventueel meer drinken en vaker plassen
    • vaak kleine plasjes
    • rode of oranje urine
    • pijnuitingen of humeurig gedrag
    • langgerekt liggen door de pijn
    • in erge gevallen een ontstoken huid door urinebrand

    Diagnose van een blaasontsteking

    Als u met een konijn met blaasproblemen naar ons toekomt, probeer dan zo vers mogelijke urine mee te nemen. Urineonderzoek speelt namelijk een belangrijke rol bij het vinden van de oorzaak van een blaasprobleem.
    Normale konijnen urine is lichtbruin tot gelig van kleur en de urine is vaak licht troebel.
    Tijdens het urineonderzoek wordt de urine met behulp van een urinestick of auctio micro urine analyser beoordeeld. We testen de urine op:

    • leucocyten => deze horen er niet in te zitten
    • de zuurgraad => die is bij een konijn hoog. De pH is basisch: 7,5 - 9.
    • glucose => in normale urine komt dit niet voor
    • eiwitten => normaal zit er een spoortje eiwit in de urine
    • bloed => normale urine bevat geen bloed
    • het voordeel van de auctio micro meter is dat er ook een eiwit creatinine ratio bepaald kan worden. Als deze hoog is is dit een aanwijzing voor een bacterele infectie!

    Bacteriele blaasontsteking. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht

    Bacteriologisch onderzoek
    Met een microscoop kijken we of we bacterien in de urine zien. Ook zetten we een uricult in om te zien of er bacterien in de urine aanwezig zijn, en nog belangrijker is, als er groei op de uricult is dan sturen we de urine in om na te gaan met een antibiogram (ABG) welk antibioticum we kunnen gebruiken. Het ABG geeft aan waar de bacterien in de blaas gevoelig voor is!

  • Meestal bekijken we de urine ook door een microscoop. Met de microscoop kunnen we bacterien, kristallen en rode bloedcellen in de urine aantonen. Tot slot kunnen we de urine nog met een refractometer nakijken. Met een refractometer bepaal je het soortelijk gewicht (S.G.) van de urine. Dit geeft een aanwijzing of een konijn veel drinkt en daardoor veel plast.

    Een konijn met een blaasontsteking heeft rood verkleurde urine als gevolg van bloed in de urine. Met de urinestick zie je dat er leucocyten en teveel eiwitten in de urine zitten. Onder de microscoop zie je bacterien en rode bloedcellen in de urine.

    Behandeling van een blaasontsteking van het konijn

    Als een konijn een (bacteriele-)blaasontsteking heeft wordt het gedurende 2 weken met een antibioticum behandeld. Ook krijgt het konijn een pijnstiller om de blaas tot rust te brengen. In de meeste gevallen is deze behandeling afdoende. In sommige gevallen is er meer aan de hand dan een simpele bacteriele blaasontsteking. Dan moet er verder onderzoek plaatsvinden om de oorzaak van de klachten te achterhalen.

    Nierproblemen

    Bloedonderzoek door middel van een reflotron. Dierenkliniek Wilhelminapark UtrechtBij een nierprobleem zie je dat het konijn veel meer drinkt dan normaal: het lijkt wel alsof het konijn alleen maar bezig is met water drinken! Met behulp van bloedonderzoek kunnen we kijken of er sprake is van een nierprobleem. Nierproblemen bij konijnen kunnen een aantal oorzaken hebben:

  • Een nierprobleem kan veroorzaakt worden door een bacteriele infectie van de nieren. In de meeste gevallen ontstaat er een nierbekkenontsteking of pyelonefritis. Dan is een antibioticum kuur vaak voldoende om het drinken en plassen te normaliseren en de nieren zullen zich herstellen.
  • Een nierprobleem kan ontstaan door E. cuniculi. Dit is een protozoaire ziekte die nierschade veroozaakt. Hierdoor gaat een konijn veel drinken en plassen. lees verder over E. cuniculi ....
  • Bij herhaaldelijke infecties van de nieren kan een zogenaamde schrompelnier ontstaan: normaal nierweefsel wordt vervangen door bindweefsel. Dit trekt samen waardoor de nieren verschrompelen. Dit complex is ook bekend onder de naam Chronische Interstitiele nefritis (CIN). Doordat nierweefsel verloren is gegaan zullen de nieren zich niet meer kunnen herstellen.

  • "Zand" in de blaas

    Als een konijn teveel konijnenvoer (biks) eet krijgt het daardoor teveel calcium binnen. Dit overtollig calcium wordt als calcium-oxalaat kristallen in de urine uitgescheiden. Hierdoor wordt de urine erg troebel. In ernstige gevallen kunnen er zoveel kristallen in de blaas zitten dat het lijkt of er zand in de blaas zit. We hebben een konijn behandeld dat zoveel kristallen in zijn blaas had dat de blaas aanvoelde als een met zand gevulde ballon!

    Blaas gevuld met calcium oxalaten zand op de rontgenfoto, Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht Blaas gevuld met calcium oxalaten zand op de rontgenfoto, Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht

    Op de rontgenfoto's is de witte blaas te zien. Dit komt doordat de blaas vol met "zand", calcium-oxalaten zit.

    Blaaszand uit de blaas gespoeld. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht Blaaszand uit de blaas gespoeld. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht

    We hebben bij dit konijn de blaas onder sedatie uitgespoeld: door middel van een katheter zijn de kristallen uit de blaas gehaald. Op de foto kan je de uitgespoelde blaasinhoud duidelijk herkennen als zand. Nadat de voeding van het konijn was aangepast is dit probleem niet meer terug gekomen!

    Lees verder over blaaszand bij konijnen die teveel konijnenvoer te eten krijgen ....

    Blaastenen bij het konijn

    Een konijn met blaasstenen blijft ondanks een antibioticum kuur blaasklachten houden. Ook is het konijn vaak pijnlijk. Als een konijn klachten blijft houden ondanks de ingestelde therapie is het noodzakelijk om nader onderzoek te doen. We kunnen dan een rontgenfoto maken. Op een rontgenfoto zijn blaasstenen goed te zien, omdat er calcium in de steen zit.
    We zullen twee verschillende konijnen laten zien waarbij er duidelijk stenen aanwezig waren. Bij het eerste konijn was er 1 grote steen aanwezig. Dit konijn was door een andere dierenarts naar ons doorgestuurd om de blaassteen operatief te verwijderen.

    Grote blaassteen in de blaas van het konijn. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht Grote blaassteen in de blaas van het konijn. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht

    De steen was bijna net zo groot als een 2 eurocent muntstuk!

    Grote blaassteen uit de blaas van het konijn gehaald.

    Bij het tweede konijn was de blaas gevuld met een groot aantal kleine blaassteentjes. De blaas met daarin de steentjes is op de middelste foto rood omcirkeld. Op de rechter foto zie je dat de stenen na de operatie weg zijn.

    Veel kleine blaasstenen in de blaas van het konijn. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht De blaastenen zijn weg na de operatie. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht

    Tumoren

    Een baarmoedertumor bij het konijn. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht

    Een andere oorzaak voor bloed in de urine zijn tumoren van de blaas of de baarmoeder. Als er geen afwijkingen, zoals een blaassteen, op een rontgenfoto te zien zijn is het goed om aan een tumor te denken. Door middel van een echo of een kijkoperatie kan een tumor aangetoond worden.

    Om te voorkomen dat een vrouwtjes konijn (voedster) op latere leeftijd baarmoedertumoren krijgt adviseren wij om haar te laten steriliseren.



    Bij de meeste blaasproblemen gaat het gelukkig maar om een simpele blaasontsteking. Soms is er wat anders aan de hand bij het konijn en zullen we daar door uitgebreid onderzoek achter moeten komen.

     
     
    Torticollis of een scheve kop
    door E. cuniculi bij het konijn

    Encephalitozoon cuniculi, Encepaholitozoonose, Nozemose of E. cuniculi wordt deze ziekte ook wel genoemd.

    Hoezo neurologische verschijnselen?
    E. cuniculi tast zenuwcellen aan. Het nestelt zich in de hersenen, het evenwichtsorgaan en in het ruggemerg. Het geeft in die zenuwweefsel een ontstekingsreactie.

    konijn met een scheve kop tgv E. cuniculi

    We krijgen vaak patiënten met neurologische verschijnselen in onze praktijk aangeboden. Deze neurologische verschijnselen uiten zich als volgt:

      Symptomen voor konijnen met E. cuniculi

      Problemen aan het hoofd van het konijn:

    • Torticollis of een scheve kop (in meer of mindere mate).
      Dit wordt ook wel head tilt genoemd in Engeland en Amerika
    • Zwaaibewegingen met het hoofd, we noemen dit weven
    • Nystagmus = ogen die heen en weer bewegen
    • Rol of tolneigingen om de lengteas
    • Epilepsie of epileptiforme aanvallen

    Een konijn met torticolis
    We zien konijnen met een scheve kop (= torticollis) en dat ze heel erg bezig zijn om recht op te blijven met hun lichaam. Als ze verkeerd om draaien dan zullen ze gaan tollen en rollen.

    >

    Zwaaibewegingen met het hoofd

    Hoe vaak?
    In de afgelopen jaren als dierenarts voor konijnen kwam met enige regelmaat (1x per 1-2 maand) een konijn met torticollis in de praktijk. Het hoofd wordt scheef gehouden in meer of mindere mate. Vaak wordt er ook nystagmus gezien, hierbij gaan de ogen bewegingen maken die ongecontroleerd zijn, het konijn kan zijn ogen niet meer op een vast punt fixeren!

    In ergere gevallen zie je dat het konijn last heeft om zijn evenwicht te bewaren en dat het de neiging heeft om te vallen. Het gaat steun zoeken door tegen de wand van het hok aan te gaan leunen.

    Deze neiging om te vallen kan zelfs doorslaan naar ongecontroleerd rollen of tollen om de lengteas in de richting waarin de kop scheef gehouden wordt. Het konijn moet zichzelf steunen of vastzetten om niet te blijven draaien / rollen. Ook kun je epilepsie of epileptiforme aanvallen zien waarbij het konijn enorm ligt te trillen en niet meer aanspreekbaar is.

    Een konijn dat aan het tollen en rollen is

    Als het konijn los gelaten wordt beging het te tollen

    Hoe moet je dit behandelen
    We behandelden dit vroeger met het idee dat er een bacteriële infectie van het middenoor (otitis interna) of in de hersenen aanwezig was. Echter we zagen vaak dat er onvoldoende resultaat op onze behandeling met antibioticum, corticosteroïden en vitamine B was.


    In de literatuur stond dat er ook sprake kon zijn van E. cuniculi als oorzaak. Dit werd steeds aannemelijker naarmate we meer konijnen behandelden met otitis media (MAAR WAARSCHIJNLIJK ZONDER OTITIS INTERNA) waarbij er sprake was van zeer veel pus in de gehoorgang en voorbij het trommelvlies, maar waarbij er geen scheve kop of torticollis aanwezig was! In de Amerikaanse literatuur wordt een binnenoorontsteking wel vaak als hoofdoorzaak naar voren gebracht.

    Diverse konijnen met torticollis of een gedraaide nek

    Wel vaak otitis media maar niet icm met otitis interna
    Het lijkt wel als of een konijn wel vaak een otitis media of middenoorontsteking heeft maar geen scheve kop. Er lijkt maar zelden een combinatie van het middenoor / media met het otitis interna of binnenoor ontsteking aanwezig te zijn. We hebben bij 1 konijn meegemaakt dat er met pathologie bewezen is dat er een otitis media + interna was en geen aantoonbare E. cuniculi bij de pathologie. Echter dit blijft volgens ons de uitzondering op de regel.

    Een konijn met een scheve kop heeft bijna nooit een middenoorontsteking

    Wat is de meest voorkomende oorzaak?
    Naar ons idee is E. cuniculi de feitelijke oorzaak van de konijnen die een scheve kop, torticollis of om hun lengteas rondjes draaien. In analogie met een otitis interna bij de mens, de hond of de kat kunnen we ook niet verklaren dat een bacteriële infectie leidt tot extreme rolneiging om de lengteas, het blijft dan vaak bij een scheef gehouden kop zonder rolneiging (en zonder nystagmus). De oorzaak moet in het evenwichtsorgaan, of misschien nog veel meer op hersenniveau gezocht worden doordat zenuwweefsel door E. cuniculi aangetast wordt.

      DDX Torticollis oftewel wat kunnen de oorzaken zijn voor torticollis?
    • E. Cuniculi (MET STIP OP 1)
    • Otitis interna (= een binnenoorontsteking)
    • Oormijt met uitbreiding naar middenoor
    • Meningitis/encefalitis tgv een bacteriële infecties in de hersenen
    • Larva migrans in de hersenen (= een worm infectie)
    • Trauma (= een ongeluk of botsing)
    • Tumor

    hoe behandelen we deze aandoening?
    Het is belangrijk om een konijn met een scheve kop al in een vroeg stadium te behandelen. Het hoofd komt steeds schever te staan en het konijn wordt steeds wankeler op de poten.
    Als het konijn al rolneigingen om de lengteas heeft slaat de behandeling minder makkelijk aan.
    We behandelen in ieder geval met een medicijn dat de E. cuniculi aanpakt. Daarbij geven we een antibioticum voor het geval er toch een bacteriële infectie aanwezig was. Hiervoor kiezen we Enrofloxacine, dit is een antibioticum dat kan doordringen in de hersenen om daar een eventuele infectie te behandelen. Er zijn maar weinig antibiotica die in de hersenen door kunnen dringen, eenvoudigweg omdat de bloed hersen barriere niet zomaar passabel is. De eerste dagen geven we dexamethason (=corticosteroïd) om zwelling, ontsteking tegen te gaan en vitamine B om zenuwweefsel te herstellen.

      Welke medicjnen zijn geschikt om een konijn met torticollis door E. cuniculi te behandelen:
      We gebruiken panacur vloeibaar
    • Fenbendazol (= Panacur ®)
    • Dexamethason ® injecties intraveneus 3 tot 5 dagen (om reactie en zwelling af te remmen)
    • Na de 3 dagen gaan we Metacam ® (= pijnstiller en ontstekingsremmend middel) dit kan namelijk niet gelijk met dexamethason gegeven worden
    • Vitamine B ® injecties (om de zenuwcellen te laten herstellen)
    • Antibioticum (Enrofloxoral of baytril ®)

       

    • Gedurende 3 dagen wordt het konijn in de opname geplaatst. Aangezien de dexamethason injecties IV gegeven worden en de vitamine B injecties pijnlijk zijn, is ons advies de konijnen gedurende 3 dagen te hospitaliseren.

    Zorg voor een ruwe ondergrond
    Als een konijn moeite heeft met zijn evenwicht dan is het belangrijk om te zorgen dat de poten stevig op de grond kunnen blijven staan. We zien dat konijnen gemakkelijk uitglijden op een gladde vloer en dat ze dan beginnen met rollen en tollen. We leggen in het hok een ruwe mat en daardoor staat het konijn veel steviger op zijn poten en zal minder snel omvalllen en wegdraaien.

    We gebruiken een ruwe ondergrond om steviger te kunnen staan

    De vraag is altijd hoe lang gaan we door met behandelen?
    Naar ons idee is het belanGrijk om te kijken of een konijn nog actief is en of het blijft eten. Het moet ondanks de scheve kop en eventueel het omvallen of zelfs het tollen en rollen een konijnwaardig bestaan zijn.

    Wat gaat het worden?
    Een konijn kan na een paar dagen of weken restloos genezen. Helaas kan het probleem ook zo erg zijn dat we het moeten laten inslapen. Maar het kan ook zo zijn dat een konijn in leven blijft en dat de kop scheef blijft. Als de kop permanent scheef blijft dan spreken we van een permanente of blijvende torticollis. Een konijn kan zich dan goed redden en het heeft zeker een levenskwaliteit. We laten hieronder twee films zien van konijnen met een permanente torticollis. We hebben deze films van de eigenaren van deze konijnen gekregen en we zijn dankbaar dat we deze met jullie kunnen delen.

    Een konijn dat een scheve kop heeft en af en toe omvalt, aan het rollen gaat. Het heeft verder een goed leven met zijn maatje en kan zelfs uit het hok springen!

    In deze film zijn twee van de drie konijnen te zien met een permanente torticollis. Ze zijn zelfs aan het voetballen.

    Lees over ons onderzoek bij konijnen met E. cuniculi
    Mocht u een konijn hebben die u verdenkt van deze ziekte lees dan verder op onze hoofdpagina over E. cuniculi. Deze ziekte zorgt niet alleen voor problemen aan het hoofd maar ook voor een slappe achterhand, trekken met een poot, omvallen, veel drinken en plassen, urinebrand en nog veel meer.

     
     

    Verlamde achterhand of achterhandslapte bij het konijn wordt ook wel
    parese, paralyse posterior of ataxie genoemd.

    Als oorzaak is er vaak last van een infectie met Encephalitozoon cuniculi. Encepaholitozoonose, Nozemose of E. cuniculi wordt deze ziekte ook wel genoemd.

    Verlamming na castratie ....
    Een aantal jaar geleden kwam een konijn met een verlamde achterhand op het spreekuur. Helaas komt dit vrij regelmatig voor bij konijnen, elke dierenarts zal dit wel eens gezien hebben. Opvallend aan dit konijn was dat hij de dag ervoor was gecastreerd. Tijdens de opname, operatie en erna is bij ons in de praktijk niets afwijkends gebeurd. Het konijn kon bij wijze van spreken lopend naar huis. Ook bij de eigenaresse thuis (ze was student diergeneeskunde) is er niets gebeurd. De ochtend na de operatie was het konijn in het hok gevonden met een verlamde achterhand. De achterpoten werkten niet meer, het konijn sleepte zich voort met de voorpoten, de rest kwam er achteraan. Er was wel een terugtrekreflex aanwezig, maar geen diepe pijnsensatie, het konijn reageerde niet als je er met een tang in de teen werd geknepen.

    Verlamde achterpoten bij een konijn tgv E. cuniculi

    Wat nu?
    Er gaan allerlei gedachten gelijk door je hoofd: is er iets gebeurd in de nacht, heeft het konijn zich te wild gedragen en met een gekke sprong zijn rug gebroken. We leerden tijdens de studie dat er een minimaal skelet bij het konijn ten opzichte van de spiermassa aanwezig is. Als dierenarts vertelde ik altijd aan eigenaren dat ze voorzichtig moesten zijn met het oppakken van het konijn. Tijdens de studie werd ons namelijk geleerd dat een konijn in verhouding een enorme spiermassa had ten opzichte van een zeer fragiel beenderstelsel. Hierdoor kon met een wilde beweging de rug heel makkelijk breken. Een gebroken rug of verschoven wervels zou ook de verklaring zijn voor konijnen die niet meer of slecht konden lopen. Het konijn werd opgenomen en we zijn röntgenfoto's gaan maken. Op deze foto's was geen breuk of dislocatie van de ruggenwervels te zien.

    We maakten een differentiaal diagnose lijst:

  • 1. gebroken rug (echter niet op röntgenfoto te zien)
  • 2. spinaal trauma (is een zwelling in het ruggenmerg, is mogelijk)
  • 3. E. cuniculi (is mogelijk)

    Behandeling met medicijnen:
    Het konijn werd behandeld met injecties Dexamethason, Vitamine Ben een Anabool Steroid en oraal fenbendazol. Na 3 dagen kon het konijn weer lopend naar huis! Het probleem was opgelost en het konijn bleef goed lopen.

    Heup uit de kom of geen heup uit de kom ....
    Een verlamde rechterachterpoot bij een konijn tgv E. cuniculiIn 2006 kwam een eigenaar bij ons voor een second opinion. Het konijn sleepte met 1 achterpoot. Haar eigen dierenarts had gezegd dat het konijn een heup uit de kom had. Er was geen röntgenfoto door die dierenarts gemaakt, hij kon het voelen dat de heup uit de kom was. Een geluxeerde heupkop is echter bijna onmogelijk. Een konijn is echter dermate bespierd, dat het eerder zijn rug breekt of een achterpoot breekt dan dat de heup uit de kom zal raken. We hebben een röntgenfoto gemaakt en er waren normale heupen te zien en aan de rug was geen afwijking te zien.

    We hebben het konijn een behandeling gegeven en het was na enkele dagen weer goed aan het lopen. Na 4 weken was het zelfs totaal genezen en het gaat nog steeds goed met dit konijn.

    Een konijn met parese posterior komt weer aan het lopen ....
    Op de film hieronder laten we een konijn zien met een verlamde achterhand na een paar dagen behandeling weer aan het lopen. Helaas is deze verbetering niet altijd mogelijk en ook kan het zijn dat de verbetering tijdelijk is. We adviseren wel om een konijn met een verlamde achterhand een kans te geven om te zien of er verbetering gaat optreden. Als na 3 - 5 dagen geen verbetering op gaat treden dan weet je dat er een slechte prognose is en dat je aan inslapen moet gaan denken.

    Bijna nooit een gebroken rug ....
    De konijnen die we in onze dierenkliniek hebben gehad met een totaal verlamde achterhand of met een slappe achterhand waarbij we een röntgenfoto maakten kwam maar 1 keer een gebroken rug naar voren.

    De laatste jaren behandelen we deze konijnen als konijnen met een E. cuniculi besmetting. We behandelen met medicijnen en de resultaten zijn verbluffend. We durven te stellen dat E. cuniculi in bijna alle gevallen als oorzaak gezien moet worden, tenzij er door een röntgenfoto bewezen kan worden dat er een gebroken rug aanwezig is!

    Op de röntgenfoto hieronder is een gebroken rug bij een konijn te zien.

    Een konijn met een gebroken rug komt bijna nooit voor

    Waardoor ontstaan de neurologische verschijnselen?
    E. cuniculi tast zenuwcellen aan. Het nestelt zich in de hersenen en in het ruggenmerg en geeft daar een ontstekingsreactie en er ontstaat een zwelling, de zenuwcellen worden dan aangetast en verliezen hun functie. Op deze manier geeft het afwijkingen aan de achterpoten

    We krijgen vaak patiënten met neurologische verschijnselen aan de achterhand in onze praktijk aangeboden ....

      Deze neurologische verschijnselen aan de achterpoten uiten zich als volgt:

    • Parese posterior (1 of 2 zijdig verlamming):
      Een slappe achterhand, trekken of slepen met een achterpoot, dubbelklappen van de achterpoot. Er is nog een pijngevoel en een terugtrekreflex aanwezig.
    • Paralyse posterior:
      Een totaal verlamde achterhand waarbij geen pijngevoel meer aanwezig is, het terugtrekreflex kan aan of afwezig zijn.
    • Ataxie:
      Ongecontroleerde bewegingen van de achterhand en omvallen met de achterkant.
    • Vaak loopt het konijn alleen goed als het zich kan afzetten met de poten op een ruwe ondergrond

    Een konijn met een slappe achterhand kan omvallen tijdens het lopen:

    Een konijn dat sleept met de achterpoot tgv E. cuniculi

    Hoe vaak komt dit voor ....
    We horen vaak dat een konijn af en toe met een achterpoot sleept of trekt. Ook dat het lopen niet goed gaat en dat ze de achterpoten niet goed onder zich kunnen brengen met lopen. Echter hier wordt dan verder niets aan gedaan.

    Bloed- en urineonderzoek, bewijzend of niet ....
    We kunnen bloed- en urineonderzoek uitvoeren of er antigenen en/of antilichamen in het bloed en de urine aanwezig zijn tegen E. cuniculi. Het onderzoek heeft echter geen 100 % zekere diagnostische waarde, het helpt ons meer om een sterkere verdenking uit te spreken lees verder ....

    Snel behandeling inzetten, De eerste klappen zijn daalders waard ....
    Hoe langer er gewacht wordt des te slechter wordt de prognose op herstel. Zorg dat een konijn met verschijnselen van E. cuniculi zo snel mogelijk behandeld wordt met medicijnen om de ontstekings reactie tegen te gaan en eventuele zwelling in zenuwweefsel af te remmen.

    Hoe gaat onze behandeling in zijn werk ....
    Gedurende 3 tot 5 dagen wordt het konijn in de opname geplaatst. Aangezien de dexamethason injecties intraveneus (IV = in het bloed) gegeven worden en de vitamine B injecties pijnlijk zijn, is ons advies de konijnen gedurende deze dagen bij ons te laten opnemen. We kunnen dan zien of er vooruitgang optreedt en ook in de gaten houden of het konijn blijft eten en poepen.

      Welke medicjnen zijn geschikt om een slappe achterhand of poot door E. cuniculi te behandelen:
    • Fenbendazol = Panacur ® (2x daags 20 mg/kg LG 2 weken, daarna 2x daags 10 mg/kg LG 2,5 maand). De eerste 2 weken doseren we hoger dan in de literatuur gevonden wordt, hier hebben we goede ervaring mee.
    • Dexamethason injecties intraveneus = in het bloedvat 3 tot 5 dagen lang. Intraveneus om een zo sterk mogelijke reactie te krijgen en de zwelling af te remmen, het werkt sterker dan onderhuidse injecties.
    • Vitamine B injecties om de zenuwcellen te laten herstellen, deze injectie kan pijnlijk zijn.
    • Een Anabool Steroid. Een spier versterkend middel om de spieren te helpen.
    • Metacam ® een NSAID. Na 3 dagen als het konijn naar huis gaat gaan we metacam geven (= een pijnstiller en ontstekingsremmer) dit kan namelijk niet samen met dexamethason.

      Intraveneuze injectie in de oorvene bij een konijn

    Warmte ....
    Het is belangrijk dat je konijn op temperatuur blijft om de infectie zo snel mogelijk te overwinnen. We zien te vaak dat konijnen niet opknappen omdat ze in de kou buiten blijven of binnen niet een warm genoeg hok hebben. Zorg voor een warme omgeving, je konijn is echt ziek! In onze kliniek liggen ze ook in de verwarmde opname. Thuis kun je een warmwaterkruik gebruiken. Haal het konijn in ieder geval naar binnen!

    Ondergrond aanpassen ....
    Als een konijn een slappe achterhand heeft ondersteun het dan door een ruwe ondergrond te maken. Bijvoorbeeld op handdoeken of op een dikke laag zaagsel en stro. Ook kun je stukken tapijt leggen waar het konijn rondloopt. En we laten konijnen ook op gras lopen, dit is lekker stevig en geeft weerstand met lopen, zodat het konijn makkelijker kan blijven staan.

    Een konijn met slappe achterhand kan steun vinden aan een ruwe ondergrond en daardoor veel beter lopen

    Fysiotherapie ....
    Toevalligerwijs kwamen we in contact met een dierfysiotherapeute die bij onze kliniek in de buurt woont. We bespraken de problemen die bij konijnen voorkomen en vroegen of zij een konijn wilde behandelen.

    De dierfysiotherapeute begon met een gemotiveerde eigenaar en het konijn Humpie uit Harskamp aan de behandeling van een slappe achterhand. Ze gaf vooral tips hoe het konijn vast te houden, neer te zetten, loop oefeningen met tips om de achterhand sterker te maken. De eigenaresse en wij zagen Humpie zienderogen vooruit gaan en we moeten zeggen dat we een extra behandelmethode omarmden bij konijnen met een slappe achterhand!

    Naast onze medicinale behandeling laten we een konijn met achterhandslapte of een scheve kop fysiotherapie ondergaan.


    Overdenkingen: is het mogelijk een autoimmuunprobleem?
    Tijdens de presentatie van het onderzoek (zie bij bloedonderzoek) werd geopperd of de E. cuniculi op zichzelf wel het probleem was. Of deze protoza een dergelijke reactie kon opwekken uit zichzelf. Of zorgt de aanwezigheid van een dergelijk lichaamsvreemd organisme op een overreactie van de eigen afweer. Reageert het lichaam dusdanig dat het zichzelf aanvalt en cellen doet afbreken hetgeen ontstekingsreacties geeft. Een zogenaamde auto-immuun reactie. Bij ons kwam de gedachte omhoog om en dergelijke overreactie met de medicijnen te bestrijden die hiervoor bij hond, kat en mens gebruikt worden, namelijk met Corticosteroïden. We hebben konijnen behandeld die niet voldoende opknapten met bovenstaande behandeling. Het ging vooral om konijnen met parese posterior (slappe achterhand) die al weken behandeld werden. Er werd geen vooruitgang meer geboekt of er was zelfs achteruitgang. Een behandeling met dexamethason om de dag een injectie werd ingezet, als het aansloeg dan werd er een om de dag injectie gegeven tot de verbetering blijvend was. Helaas was deze genezing niet altijd het resultaat!

    Helaas kunnen we niet alle konijnen genezen ....
    We hebben een aantal konijnen gehad die een verlamde achterhand hadden en het ondanks de behandeling helaas niet gehaald hebben. Het moet een leefbaar leven of beter een konijnen leven blijven. Als het konijn niet kan lopen en alleen maar met de achterpoten in zijn urine en ontlasting ligt dan kun je het beter laten inslapen.
    Nadat ze overleden of ingeslapen waren hebben we ze ingestuurd voor onderzoek. Uit het pathologisch onderzoek bleek dat er inderdaad E. cuniculi aangetoond kon worden.


    Mocht u een konijn hebben die u verdenkt van deze ziekte ....
    Deze ziekte zorgt niet alleen voor problemen aan het hoofd maar ook voor een slappe achterhand, trekken met een poot, omvallen, veel drinken en plassen, urinebrand en vermageren zonder aanwijsbare oorzaak.

    ...

    Is het überhaupt wel E. cuniculi ....
    We zijn natuurlijk gespitst op de ziekte E. cuniculi. Maar je moet wel open staan voor andere oorzaken voor een kreupelheid, een verslapte achterhand of een verlamming. Een konijn kan ook gewoon een spier blessure hebben en daardoor mank lopen. We hebben konijnen met een hernia gezien die ook heel moeilijk liepen. Dan hebben we het nog niet over een konijn met een gebroken poot of een gebroken rug. We laten een aantal films zien waarbij er geen E. cuniculi aanwezig was maar een ander probleem. Niet elk konijn met een afwijkende locomotie heeft een infectie met E. cuniculi.

    Een gekneusde spier
    Op de film hieronder is te zien dat Lukas echt mank loopt de eerste dag en met metacam (Een pijnstiller) na een paar dagen weer normaal kan lopen.

    Een pijnlijke rug
    Een konijn met een pijnlijke rug loopt ook echt moeilijk. Er is dan geen E. cuniculi maar een pijnlijke rug, bijvoorbeeld ten gevolge van een hernia.
    De behandeling is met corticosteroïden injecties en vitamine B en daarna Metacam (een pijnstiller).

    Een sterk verzwakt konijn ten gevolge van vermagering
    We hebben een konijn gezien dat bijna niet kon lopen en alleen maar weg aan het glijden was met de poten tijdens het lopen. De oorzaak was dat het heel erg verzwakt was en weinig spierkracht meer had. Het hokgenoot heeft al het eten tot zich genomen, waardoor dit konijn heel erg is afgevallen.

    Zoals u ziet het is niet altijd wat je denkt dat er is. Kritisch kijken of er niet iets anders is dan E. cuniculi is natuurlijk altijd belangrijk ....

  •